Tinco Lycklama Foundation geeft uniek Fries dubbelportret in langdurig bruikleen aan museum De Tiid in Bolsward

In september 2026 heeft de Tinco Lycklama Foundation het gerestaureerde dubbelportret van vader en zoon Hans Hanses Bruynsma senior en junior in bruikleen gegeven. De officiële overdracht vond plaats na een drukbezochte bijeenkomst met introductie van coördinator Evenementen & Tentoonstellingen Saskia Heeringa, toespraak van voorzitter TLF Hans Zijlstra en een beeldverslag van de restauratrice.
Wethouder Petra van den Akker, verantwoordelijk voor Cultuur, kunst en erfgoed in Sudwest-Fryslan, onthulde het portret.
Het portret is enkele jaren geleden op een veiling in New York verworven en daarna gerestaureerd door Jitske van Groenland. Zij ontdekte  tijdens het restauratieproces onder andere dat de katholieke Hans senior oorspronkelijk een andere kraag had en dat het paneel groter geweest moet zijn.
Museum De Tiid in Bolsward heeft hiermee, voorzover bekend, een uniek dubbelportret van een Friese vader en zoon uit 1626 van niet-adellijke afkomst.
De familie Bruynsma is afkomstig uit Ypecolsga, waar voorouderlijke graven liggen en belangrijke functies werden bekleed. 
Hans Hanses senior was dorpsrechter van Ypecolsga en biersteker (bierhandelaar) te Bolsward. Zoon Hans Hanses junior ging na zijn leertijd bij de bekende Bolswarder zilversmid Frans Riencks Baerdt als zilversmid werken in Dokkum. Aardige details op het schilderij zijn dat, naast het familiewapen Bruynsma, de zoon is afgebeeld met een kolfstok en bal en vader met handschoenen en een boek. Mogelijk was hij toen al bezig met het afschrift van het Mirakelboek van Ons Lieve Vrouwe van Zevenwouden dat hij in 1653 voltooide en in de museumcollectie aanwezig is.
Het blijkt, na onderzoek van de Stichting Het Friese Portret, dat in het Bolswarder Weeshuis enkele portretten hangen die duidelijk van dezelfde kunstschilder zijn en ook gedateerd zijn op 1626. Op losse portretten zijn vader Watze Jeltes, moeder Sjouck Rienksdr Baerdt (zuster van de zilversmid) en zoon Jelte Watzes met dezelfde kolfstok als Hans Hanses junior afgebeeld. De Bolswarder families zijn dus via kolfstokken en zilversmeden met elkaar verbonden!
Directeur Fred Boersma van De Tiid liet weten recent ook enkele schenkingen van oude kolfstokken te hebben ontvangen. Blijkbaar was de oude kolfsport nog lange tijd populair in Bolsward. Een tentoonstelling hierover in de nabije toekomst wordt overwogen.

Aankoop jongensportret en wisseling bruikleen museum De Tiid in Bolsward

In oktober 2025 hebben we op een veiling in Brussel een portret van een jongen van 7 jaar oud, met een racket, ten voeten uit, aangekocht. Dit racket werd gebruikt bij een voorloper van het kaatsen in Friesland en het huidige tennis, jeu de paume.
In 2026 loopt onze bruikleen van het portret van Hector van Hobbema aan museum De Tiid in Bolsward na 5 jaar af. Deze zal worden vervangen door een nieuwe bruikleen van een relevant Fries portret voor Bolsward. Meer informatie hierover volgt in aanloop naar de overhandiging.

Nieuwe stichting bundelt krachten voor publicatie van standaardwerk over historische Friese portretten
Afgelopen donderdag 28 augustus 2025 is bij de notaris de Stichting Het Friese Portret   opgericht. 

Een aantal experts op het gebied van de Friese portretschilderkunst heeft de handen ineen geslagen met als primair doel het publiceren van een standaardwerk over het alom gewaardeerde Friese portret uit de periode 1500-1800.

Het is inmiddels al weer bijna een eeuw geleden dat dr. Abraham Wassenbergh zijn proefschrift aan de Franse Sorbonne verdedigde en in 1934 publiceerde over de Friese portretkunst van de 16e eeuw, in 1967 gevolgd door een publicatie over portretten uit de 17e eeuw. 

De laatste jaren is mede door de digitalisering een grote hoeveelheid portretten herontdekt en ook de kennis over de in Friesland werkzame schilders heeft zich verder ontwikkeld. Zo publiceerde bestuurslid dr. Piet Bakker in 2008 zijn overzichtswerk De Friese schilderkunst in de Gouden Eeuw en wordt binnenkort in het Fries Museum de tentoonstelling over de Friese topschilder Wybrand de Geest geopend, waaraan diverse specialisten een bijdrage hebben geleverd, onder wie bestuurslid prof. dr. Marieke de Winkel. Het bestuur zal verder bestaan uit voorzitter dr. Carla van de Puttelaar, kunsthistoricus en kunstenaar, secretaris Hans Zijlstra, publicist over o.a. Friese portretten en penningmeester André Buwalda, die onderzoek deed naar Friese officiersportretten.

Om een uitgebreid vervolg op het werk van Wassenbergh te kunnen publiceren, zal de stichting onderzoek doen en faciliteren. Zij roept tevens bezitters van Friese portretten op zich te melden bij de stichting voor onderzoek en documentatie ervan. Op die manier kan dit belangrijke Friese erfgoed nog beter in kaart worden gebracht. Bij diverse fondsen zullen aanvragen gedaan worden voor de financiering van dit project, waar ook mogelijk een tentoonstelling uit zal voortvloeien.

Voorzitter dr. Carla van de Puttelaar: "Het lijkt ons een prachtig moment om de krachten te bundelen om de rijke Friese portretkunst met een breed publiek te kunnen delen. Waarbij aandacht zal worden besteed aan tal van aspecten zoals de kunstenaars, de voorgestelden en hun netwerk, de kleding en sieraden, en de sociale en economische context waarin de portretten zijn ontstaan.”

Familieportret Groningse familie Gerlacus-Persijn, door Herman Collenius, naar Menkemaborg

Vanaf 1 maart 2023 heeft de Tinco Lycklama Foundation een schilderij van de Kollumer schilder Herman Collenius in bruikleen gegeven aan de Menkemaborg in Uithuizen.

Gedurende 6 maanden hangt het familieportret Gerlacus-Persijn in een van de zalen boven een VOC-kist en naast een hemelbed.  Het schilderij is enkele jaren geleden verworven op een veiling in Engeland, nadat het lange tijd in een Britse particuliere collectie bewaard werd. Nu kunt u met eigen ogen zien hoe levendig Collenius de Groningse kinderen geportretteerd heeft.

In dezelfde periode kunt u genieten van de tentoonstelling De Grand Tour. De Groninger elite op reis.

Aan de hand van hun reisverslagen, attributen en souvenirs volgen wij onder andere de reizen van Groningers Elisabeth Anna Alberda, Gerard Horenken en Goosen Geurt Alberda. Ter afronding van de universitaire opleiding reisden jonkers door Europa om kunst en architectuur te bewonderen, taallessen te volgen en levenservaring op te doen.